Bí Ý Tưởng Khi Viết IELTS? Vấn Đề Không Nằm Ở Sự Sáng Tạo Của Bạn
Bạn ngồi trước một đề bài Writing Task 2 lạ hoắc, ví dụ như: “Some people think that space exploration is a waste of money.”
Não bạn trống rỗng. Con trỏ chuột nhấp nháy một cách trêu ngươi. Thời gian thì cứ trôi. Và rồi một giọng nói quen thuộc vang lên, đầy tự trách: “Tại sao mình không sáng tạo gì cả? Sao mình lại bí ý tưởng thế này?”
Nếu bạn đã từng ở trong tình huống này, mình muốn nói với bạn một điều quan trọng: Bạn không hề thiếu sáng tạo.
Bạn chỉ đang là nạn nhân của một hiện tượng tâm lý rất phổ biến có tên là “Blank Page Syndrome” (Hội chứng trang giấy trắng).
1. “Hội Chứng Trang Giấy Trắng”: Kẻ Thù Thầm Lặng Của Sáng Tạo
“Hội chứng trang giấy trắng” không phải là một cái cớ. Nó là một trạng thái tê liệt tâm lý thường xuyên xảy ra với các nhà văn, nghệ sĩ, và bất kỳ ai phải làm công việc sáng tạo.
Khi đối mặt với một không gian trống trơn (một trang giấy trắng, một màn hình Word trống) và áp lực phải tạo ra một thứ gì đó “hoàn hảo”, “nguyên bản”, “thông minh”, não bộ của chúng ta sẽ rơi vào trạng thái “đóng băng”. Cái áp lực phải trở thành “thiên tài” ngay từ dòng đầu tiên đã vô tình làm tê liệt chính khả năng tư duy của chúng ta.
Mình muốn bạn nhớ một sự thật quan trọng trong IELTS: IELTS Writing không phải là một cuộc thi sáng tạo văn học. Giám khảo không tìm kiếm một ý tưởng đoạt giải Nobel. Họ tìm kiếm một lập luận rõ ràng, có cấu trúc và được hỗ trợ bởi những lý do hợp lý, logic.
Việc bạn đang bí ý tưởng không phải vì bạn kém, mà vì bạn đang đặt sai mục tiêu cho chính mình.
2. Từ “Nghệ Sĩ” Sang “Thợ Xây”: Thay Đổi Tư Duy Để Hết Bí Ý Tưởng
Vậy thì, thay vì cố gắng trở thành một “nghệ sĩ” chờ đợi cảm hứng chợt đến, hãy trở thành một “người thợ xây” lành nghề.
Một người nghệ sĩ có thể bị “block” ý tưởng. Nhưng một người thợ xây thì không. Họ không chờ đợi cảm hứng. Họ có những bộ khung, những bản thiết kế (frameworks) để bắt đầu công việc. Họ biết chính xác cần đặt viên gạch nào trước, viên gạch nào sau.
Trong IELTS Writing, những “bộ khung” đó chính là các hệ thống câu hỏi tư duy. Chúng giúp bạn “phá băng”, khơi nguồn ý tưởng và sắp xếp chúng một cách logic. Đây chính là cách tìm ý tưởng viết bài hiệu quả nhất.
3. Làm sao để hết bí ý tưởng? 3 Chiến Thuật “Phá Băng” Cho Mọi Đề Bài
Dưới đây là 3 chiến thuật tư duy đơn giản nhưng cực kỳ mạnh mẽ bạn có thể áp dụng cho hầu hết các dạng đề IELTS Writing Task 2.
Chiến thuật 1: Câu hỏi “WHY?” (Tại sao?)
Đây là bộ khung cơ bản và hiệu quả nhất. Với bất kỳ chủ đề nào, hãy hỏi “Tại sao?” cho cả hai mặt của vấn đề.
Đề bài: “Some people think that space exploration is a waste of money.”
WHY is it a waste? (Tại sao nó lãng phí?) -> Because the money could be used to solve urgent problems on Earth like poverty or disease.
WHY is it NOT a waste? (Tại sao nó không lãng phí?) -> Because it drives technological innovation that benefits us all (e.g., GPS, medical imaging).
Chiến thuật 2: Câu hỏi “ADVANTAGES vs. DISADVANTAGES” (Lợi ích vs. Bất lợi)
Chiến thuật này đặc biệt hữu ích cho các dạng đề “Discuss both views” hoặc “Advantages and Disadvantages”.
Đề bài: “In many countries, the age of criminality is 18. Should this be lowered?”
ADVANTAGES of lowering? (Lợi ích của việc hạ thấp?) -> It may deter young people from committing crimes because they face stricter punishments.
DISADVANTAGES of lowering? (Bất lợi của việc hạ thấp?) -> Young offenders might be negatively influenced in adult prisons, making them more likely to re-offend.
Chiến thuật 3: Câu hỏi “P.E.S.T” (Political, Economic, Social, Technological)
Đây là một framework cho Writing nâng cao hơn, giúp bạn có những ý tưởng đa chiều và sâu sắc. Bạn không cần trả lời cả 4, chỉ cần chọn 1-2 khía cạnh phù hợp.
Đề bài: “The increasing use of social media is having a negative impact on young people’s lives.”
Social Impact? (Tác động xã hội?) -> It can lead to social comparison and lower self-esteem.
Economic Impact? (Tác động kinh tế?) -> It creates new job opportunities like social media managers or content creators.
Bạn thấy không? Đây đều là những ý tưởng rất đơn giản, không hề cần đến thiên tài để nghĩ ra, nhưng chúng hoàn toàn đủ tốt để xây dựng một bài luận band 7.0+.
Bạn muốn học và thực hành chuyên sâu về các chiến thuật giúp mở rộng ý, phát triển lập luận sắc bén và thuyết phục? Tham khảo ngay lớp IELTS chuyên sâu Reading-Writing nhé!
Thay đổi tư duy, thay đổi kết quả
Mỗi khi bạn đối mặt với một trang giấy trắng, đừng hoảng loạn và hỏi: “Ý tưởng xuất sắc của mình đâu rồi?”.
Hãy hít một hơi thật sâu và bình tĩnh hỏi: “Chiến thuật của mình đâu?”
Hãy giải phóng bản thân khỏi áp lực phải trở nên phi thường. Hãy tin tưởng vào những công cụ và hệ thống tư duy. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy rằng, một khi đã có bộ khung, một chiến lược, những viên gạch ý tưởng sẽ tự động xuất hiện ở khắp mọi nơi. Đó chính là tư duy sáng tạo thực sự.
